ชนิดและการใช้งานของสายไฟฟ้า
สายไฟฟ้ามีกี่ชนิด ใช้งานต่างกันอย่างไร?
สายไฟฟ้าแบ่งตามระดับแรงดันเป็น 2 กลุ่ม คือ สายแรงดันต่ำ (ส่วนใหญ่ใช้กับแรงดันไม่เกิน 450/750 โวลท์ (สาย NYY ถึง 0.6/1 kV) หุ้มฉนวน PVC หรือ XLPE ตัวนำทองแดงหรืออลูมิเนียม) และ สายแรงดันสูง (สายตีเกลียวขนาดใหญ่ ทั้งแบบเปลือยและหุ้มฉนวน) สายแรงดันต่ำที่พบบ่อยในตลาดไทยคือ THW, VAF, VCT และ NYY ตามมาตรฐาน มอก.11 (ฉบับปัจจุบัน พ.ศ. 2553) — บ้านพักอาศัยนิยมใช้ VAF (สายแบน เดินเกาะผนังในที่แห้ง) ส่วนงานโรงงานนิยม THW (เดินร้อยท่อ) งานที่ต้องฝังดินตรงใช้ NYY หรือ CV
ตารางเทียบสายแรงดันต่ำ (อ่านเร็ว)
| ชนิด | ลักษณะ | แรงดันที่ทนได้ | เหมาะกับ | ข้อห้าม/ข้อควรระวัง |
|---|---|---|---|---|
| THW | สายเดี่ยว ฉนวนชั้นเดียว | 450/750 V | โรงงาน วงจร 3 เฟส เดินร้อยท่อ | เดินลอยต้องยึดด้วยฉนวน (insulator) · ห้ามฝังดินตรง · ใช้ในที่แห้ง |
| VAF | สายแบน 2–3 แกน มีเปลือกหุ้ม มีแบบมีสายดิน | 300/500 V | บ้านพักอาศัยทั่วไป เดินเกาะผนัง (รัดด้วยกิ๊บ) | ห้ามใช้ในวงจร 3 เฟส 380 V · ห้ามฝังดินตรง |
| VCT | สายกลม 1–4 แกน ตัวนำทองแดงฝอยเส้นเล็ก อ่อนตัว | 450/750 V | เครื่องจักรที่สั่นสะเทือน ใช้งานทั่วไป เดินร้อยท่อฝังดิน | มีแบบ VCT-GRD (มีสายดินร่วม) |
| NYY | สายกลม แกนเดียวหรือหลายแกน เปลือกนอกหุ้มอีกชั้น | 0.6/1 kV (IEC 60502-1) | ใช้งานทั่วไป ทนสภาพแวดล้อม ฝังดินโดยตรงได้ | — |
| CV (XLPE) | ทองแดง ฉนวน XLPE ตามมาตรฐาน JIS C-3606 | 600 V · ฉนวน 90 °C | งานที่ต้องการกระแสสูงกว่าสายตาม มอก. ที่ขนาดเดียวกัน ฝังดินตรงได้ | ขั้วสายและอุปกรณ์ที่ต่อต้องรองรับ 90 °C (หรือลดค่ากระแสลง) |
หมายเหตุ: แรงดันในตารางตามมาตรฐานปัจจุบัน (มอก.11-2553 อิง IEC 60227) ส่วนเนื้อหาเดิมด้านล่าง (อ้างอิง techno.rtu.ac.th และ Wikipedia) ใช้ มอก.11-2531 และตัวเลขแรงดันตามฉบับเก่า
ดูรายละเอียด คลิกไฟล์ด้านล่างครับ .....
Cr : techno.rtu.ac.th
ประเภทของสายไฟฟ้า
สายไฟฟ้าแบ่งออกเป็น 2 จำพวกคือสายไฟแรงดันต่ำ และ สายไฟแรงดันสูง
สายไฟฟ้าแรงดันต่ำ (Low Voltage Power Cable)
เป็นสายไฟที่ใช้กับแรงดันไม่เกิน 750 V. เป็นสายหุ้มฉนวน ทำด้วยทองแดงหรืออลูมิเนียม โดยทั่วไปเป็นสายทองแดงสายขนาดเล็กจะเป็นตัวนำเดี่ยว แต่สายขนาดใหญ่เป็นตัวนำตีเกลียว วัสดุฉนวนที่ใช้กับสายแรงดันต่ำคือ Polyvinyl Chloride (PVC) และ Cross-Linked Polyethylene (XLPE)
สาย THW
สายไฟฟ้าตาม มอก.11-2531 ที่ในท้องตลาดนิยมเรียกว่า ทีเอชดับเบิลยู (THW) เป็นสาย ไฟฟ้าชนิดทนแรงดัน 750 V เป็นสายเดี่ยว นิยมใช้กันอย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะใน โรงงานอุตสาหกรรม เนื่องจากใช้ในวงจรไฟฟ้า 3 phase ได้ ปกติจะเดินร้อยในท่อร้อยสาย ชื่อ THW เป็นชื่อตามมาตรฐานอเมริกัน ซึ่งเป็นสายชนิดทนแรงดัน 600 V อุณหภูมิใช้งานที่ 75 องศาเซลเซียส แต่ในประเทศไทยนิยม เรียกสายที่ผลิตตาม มอก. 11 -2531 ว่า สาย THW เนื่องจากมีโครงสร้างคล้ายกันและรู้กันทั่วไปในท้องตลาด
การใช้งาน
-เดินลอย ต้องยึดด้วยวัสดุฉนวน (insulator)
-เดินในช่องเดินสาย ในสถานที่แห้ง
-ห้ามเดินฝังดินโดยตรง
สาย VAF
สายไฟตาม มอก.11-2531 ที่ตามท้องตลาดเรียกว่า สายชนิด วีเอเอฟ (VAF) เป็นสายที่นิยมใช้กันมากตามบ้านในประเทศไทย เป็นสายชนิด ทนแรงดัน 300 V มีทั้งชนิดที่เป็นสายเดี่ยว สายคู่ และที่มีสายดินอยู่ด้วย มีชนิด 2 แกน หรือ 3 แกน เป็นสายแบน ตัวนำนอกจากจะมีฉนวนหุ้ม แล้วยังมีเปลือกหุ้มอีกชั้นหนึ่ง สายคู่จะนิยมรัดด้วยเข็มขัดรัดสาย(Clip) ใช้ในบ้านอยู่อาศัยทั่วไป สายชนิดนี้ห้ามใช้ในวงจร 3 phase ที่มีแรงดัน 380 V (ในระบบ 3 phase แต่แยกไปใช้งานเป็นแบบ 1 phase แรงดัน 220 V. จะใช้ได้)
การใช้งาน
-เดินเกาะผนัง
-เดินในช่องเดินสาย ในสถานที่แห้ง
-ห้ามเดินฝังดินโดยตรง
สาย VCT
สายไฟฟ้าตาม มอก.11 - 2531 ตามท้องตลาดเรียกว่าสาย วีซีที (VCT) เป็นสายกลมมี ทั้งชนิดหนึ่งแกน 2 แกน 3แกนและ 4 แกนทนแรงดันที่ 750 V. มีฉนวนและเปลือกเช่นกัน มีข้อพิเศษกว่าก็คือตัวนำจะประกอบไปด้วย ทองแดงฝอยเส้นเล็ก ๆ ทำให้มีข้อดีคือ อ่อนตัวและทนต่อสภาพการสั่นสะเทือนได้ดี เหมาะที่จะใช้เป็นสายเดินเข้าเครื่องจักรที่มีการสั่นสะเทือนขณะใช้งาน สายชนิดนี้ ใช้งานได้ทั่วไปเหมือนสายชนิด NYY สาย VCT มีหลายแบบตามรูปทรงโดยแบ่งได้ทั้งแบบ VCT - GRD ซึ่งมี 2 แกน 3 แกนและ 4 แกนและมีสายดินเดินร่วมไปด้วยอีกเส้นหนึ่งเพื่อให้เหมาะสำหรับใช้เครื่องอุปกรณ์ไฟฟ้าที่ต้องต่อลงดิน
การใช้งาน
-ใช้งานทั่วไป เดินร้อยท่อฝั่งดิน
สาย NYY
สายไฟฟ้าตาม มอก.11-2531 ตามท้องตลาดนิยมเรียกว่าสายชนิด เอ็นวายวาย (NYY) มีทั้งชนิดแกนเดียว และหลายแกนสายหลายแกน ก็จะเป็นสายชนิดกลมเช่นกัน สายชนิดนี้ทนแรงดันที่ 750 V. นิยมใช้อย่างกว้างขวางเช่นกัน เนื่องจากว่ามี ความทนต่อสภาพแวดล้อม เพราะมีเปลือกหุ้มอีกชั้นหนึ่ง บางทีเรียกว่าเป็นสายฉนวน 3 ชั้น ความจริงแล้วสายชนิดนี้มีฉนวนชั้นเดียว อีกสองชั้นที่เหลือเป็นเปลือกเปลือกชั้นในทำหน้าที่เป็นแบบ (Form) ให้สายแต่ละแกนที่ตีเกลียวเข้าด้วยกันมีลักษณะกลม แล้วจึงมีเปลือกนอกหุ้ม อีกชั้นหนึ่งทำหน้าที่ป้องกันความเสียหายทางกายภาพ
การใช้งาน
-ใช้งานทั่วไป เดินร้อยท่อฝังดิน
-เดินฝังโดยตรง
สายไฟฟ้าแรงดันสูง (High Voltage Power Cable)
เป็นสายตีเกลียวมีขนาดใหญ่ แบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือ สายเปลือย และสายหุ้มฉนวน
สายเปลือย
สายอลูมิเนียมตีเกลียวเปลือย (AAC)
สายอลูมิเนียมผสม (AAAC)
สายอลูมิเนียมแกนเหล็ก (ACSR)
สายหุ้มฉนวน
สาย Partial Insulated Cable (PIC)
สาย Space Aerial Cable (SAC)
สาย Preassembly Aerial Cable
สาย Cross-linked Polyethylene (XLPE)
สายไฟฟ้าที่ผลิตตามมาตรฐานอื่น
หมายถึง สายไฟฟ้าที่ไม่ได้ผลิตตามมาตรฐาน มอก 11-2531 จึงเป็นสายไฟฟ้าทองแดง ที่หุ้มฉนวนชนิดอื่น ที่นอกเหนือไปจากฉนวนชนิด PVC เช่น
ครอสลิงค์โพลีเอททีลีน (Cross-Linked Polyethylene ) นิยมเขียนเป็นอักษรย่อว่า XLPE มีคุณสมบัติพิเศษคือ ทนอุณหภูมิได้สูง และมีความแข็งทนต่อแรงเสียดสีได้ดี
สายที่ผลิตตามมาตรฐาน JIS C-3606 เป็นสายชนิดทนแรงดัน 600 V เป็นตัวนำทองแดง อุณหภูมิใช้งานของฉนวน 90 องศาเซลเซียส เรียกว่าสายไฟฟ้าชนิด CV ซึ่งมีขนาดกระแสสูงกว่าสายตาม มอก. 11-2531 ที่ขนาดเดียวกันและวิธีการเดินสายเหมือนกัน เนื่องจากสายมีอุณหภูมิใช้งาน 90 องศาเซลเซียส ขั้วสายและเครื่องอุปกรณ์ที่สายชนิดนี้ต่ออยู่ ก็ต้องเป็นนิดที่ออกแบบให้ใช้งานได้ 90 องศาเซลเซียส ด้วยเช่นกัน( หรือทำการลดค่าของกระแสของสายไฟฟ้าลงมา ) สายชนิดนี้มีทั้ง แกนเดียวและหลายแกน ( Multi-Core ) มีเปลือกนอก เพื่อป้องกันความเสียหาย ทางกายภาพ จึงใช้งานได้ทั่วไป รวมทั้งใช้เดินฝังดินโดยตรง
cr : https://th.wikipedia.org
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับสายไฟฟ้า
สาย THW กับ VAF ต่างกันอย่างไร?
THW เป็นสายเดี่ยวทนแรงดัน 450/750 V นิยมในโรงงานเพราะใช้กับวงจร 3 เฟสได้ และต้องเดินร้อยท่อหรือยึดด้วยฉนวน ส่วน VAF เป็นสายแบนทนแรงดัน 300/500 V มีเปลือกหุ้มอีกชั้น นิยมในบ้านพักอาศัย เดินเกาะผนังด้วยกิ๊บรัดสาย แต่ห้ามใช้ในวงจร 3 เฟส 380 V
สายไฟในบ้านควรใช้สายอะไร?
บ้านพักอาศัยในไทยนิยมสาย VAF เพราะเป็นสายแบน มีเปลือกหุ้ม และมีแบบมีสายดิน ใช้เดินเกาะผนังหรือในช่องเดินสายในที่แห้ง ส่วนวงจรที่ร้อยท่อมักใช้สาย THW — การเลือกขนาดสายต้องคำนวณตามโหลดและวิธีเดินสาย ควรปรึกษาช่างหรือวิศวกรไฟฟ้า
สายไฟชนิดไหนฝังดินโดยตรงได้?
ตามเนื้อหา มอก.11 ที่อ้างในหน้านี้ สาย NYY เดินฝังดินโดยตรงได้ และสายตามมาตรฐาน JIS C-3606 (CV) ก็ใช้ฝังดินตรงได้ ส่วน VCT เดินร้อยท่อฝังดิน ส่วน THW และ VAF ห้ามเดินฝังดินโดยตรง
สาย VCT กับ NYY ต่างกันอย่างไร?
ทั้งคู่เป็นสายกลมมีเปลือกนอก (VCT ทนแรงดัน 450/750 V ส่วน NYY จัดอยู่ในกลุ่มมาตรฐาน IEC 60502-1 ระดับ 0.6/1 kV) ต่างกันที่ VCT ใช้ตัวนำทองแดงฝอยเส้นเล็ก จึงอ่อนตัวและทนการสั่นสะเทือนได้ดี เหมาะกับสายเข้าเครื่องจักร ส่วน NYY ทนสภาพแวดล้อมและเดินฝังดินโดยตรงได้
สาย CV (XLPE) คืออะไร ดีกว่าสาย PVC อย่างไร?
สาย CV ตามมาตรฐาน JIS C-3606 เป็นสายทองแดงฉนวน XLPE (Cross-Linked Polyethylene) ทนอุณหภูมิใช้งานของฉนวนได้ 90 °C ทำให้ขนาดกระแสสูงกว่าสายตาม มอก.11 ที่ขนาดเดียวกัน และฉนวนแข็งทนการเสียดสีดี แต่ขั้วสายและอุปกรณ์ที่ต่อต้องรองรับ 90 °C ด้วย
สายไฟแรงต่ำกับแรงสูงต่างกันอย่างไร?
สายแรงต่ำส่วนใหญ่ใช้กับแรงดันไม่เกิน 450/750 โวลท์ (NYY ถึง 0.6/1 kV) เป็นสายหุ้มฉนวนทองแดงหรืออลูมิเนียม (เช่น THW, VAF, VCT, NYY) ส่วนสายแรงสูงเป็นสายตีเกลียวขนาดใหญ่ มีทั้งแบบเปลือย (AAC, AAAC, ACSR) และหุ้มฉนวน (เช่น PIC, SAC, XLPE)
สายไฟจากไทยอิเล็คทริคเวิร์ค
- สายไฟ / Wire-Cable (ทั้งหมวด)
- สายไฟ บางกอกเคเบิ้ล (BCC) · สายไฟ ไทยยาซากิ · สายไฟ ยูไนเต็ด · สายไฟ S Super cable
ไทยอิเล็คทริคเวิร์ค ร้านจำหน่ายอุปกรณ์ไฟฟ้า เขตบางบอน กรุงเทพฯ เปิดจันทร์–เสาร์ 8:00–17:00 น. สอบถามชนิดและราคาสายไฟ โทร 099-502-0222, 099-503-0333
มั่นใจคุณภาพ มั่นใจราคา วางใจ "ไทยอิเล็คทริคเวิร์ค"
"ไทยอิเล็คทริคเวิร์ค" ตัวแทนจำหน่ายอุปกรณ์ไฟฟ้าราคาส่ง ที่เดียวครบวงจรพร้อมจัดส่งทั่วประเทศ จำหน่ายสินค้าคุณภาพสูงจากแบรนด์ชั้นนำหลากหลายประเภท ทั้งอุปกรณ์โซล่าเซลล์ อุปกรณ์ไฟฟ้าภายในบ้าน อุปกรณ์ที่จำเป็นสำหรับการใช้งานในชีวิตประจำวัน อุปกรณ์ไฟฟ้าอุตสาหกรรม และอุปกรณ์ไฟฟ้าเชิงพาณิชย์ อาทิ เต้ารับ panasonic, ตู้คอนซูมเมอร์ schneider, สายไฟโซล่าเซลล์, ปลั๊กพานาโซนิค, โคมไฟ led ถนน, สาย pv link ฯลฯ สินค้าทุกชิ้นผ่านการตรวจสอบคุณภาพอย่างเข้มงวด มั่นใจได้ว่าใช้งานได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ
โทร: 099-502-0222, 099-503-0333 ,02-415-4755-7
LINE: @ew028997725
