หลักเกณฑ์และมาตรฐานการเดินสายไฟ

Tags: บทความ, ไฟฟ้า, สายไฟ, เดินสายไฟ, ท่อร้อยสายไฟ, ท่อไฟ

ขอติดตั้งมิเตอร์ไฟฟ้า ต้องใช้สายเมนและเบรกเกอร์ขนาดเท่าไร?

ตามตารางที่ 5.5 ของคู่มือการติดตั้งระบบไฟฟ้า (มาตรฐาน วสท. 2564) สำหรับ การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) มิเตอร์ 5(15) แอมป์ ใช้สายเมนทองแดง ขั้นต่ำ 4 ตร.มม. เบรกเกอร์ปรับตั้งสูงสุด 16 แอมป์, มิเตอร์ 15(45) แอมป์ ใช้สายเมน ขั้นต่ำ 10 ตร.มม. เบรกเกอร์สูงสุด 50 แอมป์, และมิเตอร์ 30(100) แอมป์ ใช้สายเมน ขั้นต่ำ 35 ตร.มม. เบรกเกอร์สูงสุด 100 แอมป์ (กฟภ. อนุญาตให้ใช้สายอะลูมิเนียมได้ด้วย โดยใช้ขนาดใหญ่ขึ้น) ⚠️ เกณฑ์ของ การไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) ใน กทม.และปริมณฑลต่างออกไป: สายเมนต้องรับกระแสได้ไม่ต่ำกว่าขนาดเครื่องป้องกันกระแสเกิน และไม่เล็กกว่า 4 ตร.มม. (ระบบอากาศ) หรือ 10 ตร.มม. (ฝังดิน) — ก่อนติดตั้งควรสอบถามการไฟฟ้าในพื้นที่ของคุณ เพราะเกณฑ์อาจมีการปรับปรุง

ตารางสรุปตามขนาดมิเตอร์ (เกณฑ์ กฟภ. ตามตารางที่ 5.5 วสท. 2564)

ขนาดมิเตอร์	สายเมนทองแดง (ขั้นต่ำ)	เมนเบรกเกอร์ (ปรับตั้งสูงสุด)	สายกราวด์ (ตามเนื้อหาเดิม *)
5(15) แอมป์	4 ตร.มม. ขึ้นไป	ไม่เกิน 16 A	10 ตร.มม. ขึ้นไป *
15(45) แอมป์	10 ตร.มม. ขึ้นไป	ไม่เกิน 50 A	10 ตร.มม. ขึ้นไป *
30(100) แอมป์	35 ตร.มม. ขึ้นไป	ไม่เกิน 100 A	10 ตร.มม. ขึ้นไป *

* สายกราวด์ 10 ตร.มม. ขึ้นไป และเมนเบรกเกอร์ชนิด 10 kA เป็นข้อกำหนดตามเนื้อหาเดิมของหน้านี้ (จาก pea-omnoi.com) ซึ่งยังไม่ได้ตรวจกับเอกสารต้นฉบับ · สายกราวด์ต้องเดินในภาชนะที่เป็นฉนวนเท่านั้น (ถ้าเป็นท่อ ห้ามใช้ท่อสีฟ้า) และต่อร่วมกับสายนิวตรอนก่อนเข้าเมนเบรกเกอร์หรือคัทเอาท์

หมายเหตุ: เนื้อหาเดิมด้านล่างระบุสายเมน 6 ตร.มม. และเบรกเกอร์ 15 A สำหรับมิเตอร์ 5(15) ซึ่งเป็นค่าที่ใช้กันทั่วไป สูงกว่าขั้นต่ำในตารางข้างต้น

ระบบกราวด์ (สายดิน) และสีสายเมน

ในปัจจุบัน วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยได้กำหนดให้ผู้ใช้ไฟฟ้าที่มีความประสงค์จะขอติดตั้งเครื่องวัดต่อการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค จะต้องทำการติดตั้งระบบกราวด์ลงดินภายในบ้านด้วย ในการต่อระบบกราวด์จะต้องต่อสายนิวตรอนร่วมกันและต้องต่อสายกราวด์ไปยังเต้ารับ ซึ่งต้องเป็นเต้ารับชนิดมีกราวด์ด้วย ( 3 รู ) การเดินสายกราวด์ใช้สายเดี่ยวขนาด 10 ตร.มม.ขึ้นไป เดินร้อยท่อหรือเดินในภาชนะที่เป็นฉนวนเท่านั้น (ห้ามใช้ท่อประปาสีฟ้า)

กรณีเมนชายคา ถ้าใช้สาย VAF เป็นสายเมน กำหนดสายสีดำเป็นสายมีไฟ สีเทาเป็นสายนิวตรอน

กรณีดึงสายเมนจากชายคาบ้านมายังเสาไฟฟ้ากำหนดสายเส้นบนเป็นสายนิวตรอน สายเส้นล่างเป็นสายมีไฟ

มาตรฐานการเดินสายตามขนาดมิเตอร์

ในการขอติดตั้งเครื่องวัดขนาด 5(15) แอมป์ จะต้องเดินสายเมนทองแดงขนาด 6 ต.มม.ขึ้นไป เมนเบรกเกอร์ 15 แอมป์ 10 KA. สายกราวด์เบอร์ 10 ตร.มม.ขึ้นไป เดินอยู่ในภาชนะที่เป็นฉนวนเท่านั้นถ้าเป็นท่อยกเว้นท่อสีฟ้า และต่อร่วมกับนิวตรอนก่อนเข้าเมนเบรกเกอร์หรือคัทเอ้าท์

ในการขอติดตั้งเครื่องวัดขนาด 15(45) แอมป์ จะต้องเดินสายเมนทองแดงขนาด 10 ตร.มม.ขึ้นไป เมนเบรกเกอร์ 45-50 แอมป์ 10 KA. สายกราวด์เบอร์ 10 ตร.มม.ขึ้นไป เดินอยู่ในภาชนะที่เป็นฉนวนเท่านั้นถ้าเป็นท่อยกเว้นท่อสีฟ้า และต่อร่วมกับนิวตรอนก่อนเข้าเมนเบรกเกอร์หรือคัทเอ้าท์

ในการขอติดตั้งเครื่องวัดขนาด 30(100) แอมป์ จะต้องเดินสายเมนทองแดงขนาด 35 ตร.มม. ขึ้นไป เมนเบรกเกอร์ 100 แอมป์ 10 KA. สายกราวด์เบอร์ 10 ตร.มม. ขึ้นไป เดินอยู่ในภาชนะที่เป็นฉนวนเท่านั้นถ้าเป็นท่อยกเว้นท่อสีฟ้า และต่อร่วมกับนิวตรอนก่อนเข้าเมนเบรกเกอร์หรือคัทเอ้าท์

Credit ภาพ และ ข้อมูล : http://pea-omnoi.com

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการติดตั้งมิเตอร์และการเดินสาย

มิเตอร์ 5(15) กับ 15(45) แอมป์ ต่างกันอย่างไร?

ตัวเลขแรกคือกระแสพิกัดปกติของมิเตอร์ ตัวเลขในวงเล็บคือกระแสสูงสุดที่มิเตอร์รับได้ มิเตอร์ที่ใหญ่ขึ้นต้องใช้สายเมนและเมนเบรกเกอร์ขนาดใหญ่ขึ้น ตามเกณฑ์ กฟภ. สายเมนทองแดงขั้นต่ำเพิ่มจาก 4 → 10 → 35 ตร.มม. ตามลำดับ

ขอติดตั้งมิเตอร์ต้องมีสายกราวด์ไหม?

ตามเนื้อหาที่อ้างในหน้านี้ ผู้ขอติดตั้งเครื่องวัดต้องติดตั้งระบบกราวด์ลงดินภายในบ้านด้วย ต่อสายนิวตรอนร่วมกัน และต่อสายกราวด์ไปที่เต้ารับชนิดมีกราวด์ (3 รู)

สายกราวด์ต้องใช้ขนาดเท่าไร เดินอย่างไร?

ตามเนื้อหาเดิมของหน้านี้ ใช้สายเดี่ยวขนาด 10 ตร.มม. ขึ้นไป เดินร้อยท่อหรือเดินในภาชนะที่เป็นฉนวนเท่านั้น (ห้ามใช้ท่อประปาสีฟ้า) และต่อร่วมกับสายนิวตรอนก่อนเข้าเมนเบรกเกอร์หรือคัทเอาท์ (ขนาดสายกราวด์ยังไม่ได้ตรวจกับเอกสารต้นฉบับ ควรสอบถามการไฟฟ้าในพื้นที่)

เมนเบรกเกอร์ 10 kA หมายถึงอะไร?

10 kA คือความสามารถในการตัดกระแสลัดวงจรของเบรกเกอร์ (10,000 แอมป์) เนื้อหาเดิมของหน้านี้กำหนดให้เมนเบรกเกอร์เป็นแบบ 10 kA (ยังไม่ได้ตรวจกับเอกสารต้นฉบับ)

สายเมนแบบ VAF ใช้สีอะไรเป็นสายมีไฟ สายนิวตรอน?

กรณีเมนชายคาที่ใช้สาย VAF เป็นสายเมน กำหนดสายสีดำเป็นสายมีไฟ และสีเทาเป็นสายนิวตรอน ส่วนกรณีดึงสายเมนจากชายคาบ้านมายังเสาไฟฟ้า สายเส้นบนเป็นสายนิวตรอน สายเส้นล่างเป็นสายมีไฟ

เกณฑ์นี้ใช้กับพื้นที่ กทม. ด้วยไหม?

ไม่เหมือนกันทั้งหมด ตารางด้านบนเป็นเกณฑ์ของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) พื้นที่ กทม. นนทบุรี และสมุทรปราการ อยู่ในเขตการไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) ซึ่งกำหนดให้สายเมนรับกระแสได้ไม่ต่ำกว่าขนาดเครื่องป้องกันกระแสเกิน และไม่เล็กกว่า 4 ตร.มม. (ระบบอากาศ) หรือ 10 ตร.มม. (ฝังดิน) ควรสอบถามการไฟฟ้าในพื้นที่ก่อนติดตั้งทุกครั้ง